Regesten

U bevindt zich hier: Bestuur en organisatie » Ambtelijke organisatie » Gemeentearchief » zoeken » regesten

Regesten

De archiefbewaarplaats. In een geconditioneerde ruimte van het Gemeentearchief Roermond, officieel geheten “archiefbewaarplaats”, is veel informatie aanwezig die betrekking heeft op de geschiedenis van Roermond, zijn burgers en zijn omgeving. Wat betreft de geschreven of gedrukte informatie is dat in de vorm van charters (op perkament geschreven oorkonden), andere handschriften, boeken, tijdschriften en losse artikelen. Deze informatie maakt een belangrijk deel uit van de ca. 14.000 titels die in de archiefbewaarplaats zijn opgeslagen.

Regesten.

Het is een omslachtige en tijdrovende bezigheid om uit die grote hoeveelheid informatie gegevens over bepaalde personen of plaatsen op te zoeken. Anders gezegd: die informatie is weinig toegankelijk. Daarom zijn er uit de periode 10e – 16e eeuw van de belangrijkste historische gegevens korte samenvattingen gemaakt die “regesten” genoemd worden. In totaal zijn er ruim 13.500 regesten gemaakt die voor het publiek in de studiezaal van het gemeentearchief ter inzage liggen. Omdat het vele jaren heeft geduurd om zo’n groot aantal regesten uit te schrijven, zijn die 13.500 regesten opgesplitst in delen die Res Gestae (vrij vertaald: gedane zaken) genoemd worden (Res Gestae I, II, III en IV). Vooraan in ieder Res Gestae-deel staat de bibliografie: de lijst van bronnen waaraan de regesten zijn ontleend, ofwel de titels van de informatie waarin hetgeen in het regest vermeld wordt, uitgebreider staat beschreven. Ieder regest heeft een eigen nummer en bevat vier elementen: een datum, een persoons- en/of plaatsnaam, een feit of gebeurtenis en een verwijzing naar de bibliografie.
De regesten bevatten niet alleen informatie over de stad Roermond c.a. maar ook over een deel van wat nu Zuidoost-Nederland en Noordrijn-Westfalen is: het Overkwartier van het graafschap (later hertogdom) Gelre, waarvan Roermond vanaf ca. 1350 de hoofdstad was.
Toegankelijk gemaakt.

Van alle personen en plaatsen die in de regesten van de delen II,III en IV genoemd worden, is een alfabetisch-lexicografische en deels chronologische index gemaakt. Hierdoor is het mogelijk om van die personen en plaatsen direct de relevante regestnummers te vinden. In mei 2010 is de index van nog eens 2.200 regesten (onder de verzamelnaam Res Gestae IV) gereedgekomen waardoor nu ruim 11.500 regesten toegankelijk zijn gemaakt. Res Gestae I

De regesten van Res Gestae I, inclusief de index, zijn nog niet gedigitaliseerd maar zijn in papieren vorm te raadplegen in de studiezaal van het gemeentearchief. In dit deel staat eveneens een overzicht van (laat-) middeleeuwse maten, gewichten en geldsoorten. De regesten zijn uitgeschreven en toegankelijk gemaakt door G.W.G. van Bree. Res Gestae II

Res Gestae II betreft regesten die hoofdzakelijk gaan over het graafschap Gelre en Zutphen, later geheten het hertogdom Gelre en graafschap Zutphen. Dit grote gebied was opgedeeld in vier kwartieren. Het zuidelijkste kwartier heette het Overkwartier van Gelre. Roermond was vanaf het midden van de 14e eeuw de hoofdstad van het Overkwartier. De 4361 regesten ( incl. de A- en B- nrs.) die tezamen Res Gestae II vormen, handelen hoofdzakelijk over de jaren 800 – 1574 en betreffen personen, handelingen en plaatsnamen in het gebied van het Overkwartier en omstreken.
De bronnen waaraan de regesten zijn ontleend, bevinden zich merendeels in de archiefbewaarplaats van het Gemeentearchief Roermond. Een deel van de bronnen is echter alleen elders raadpleegbaar, bijvoorbeeld bij andere gemeente- of streekarchieven en historische centra in de provincies. De regesten zijn uitgeschreven door G.W.G. van Bree en toegankelijk gemaakt door J.M.M.H. de Bock.

De volgende documenten zijn te raadplegen betreffende Res Gestae II:

Res Gestae III

Res Gestae III betreft regesten die hoofdzakelijk gaan over de schepenbank van Roermond: het college van schout en schepenen dat belast was met het bestuur en de rechtspraak. Omdat Roermond hoofdstad was van het Overkwartier, was de schepenbank tevens hoofdgerecht. Dat wil zeggen dat de schepenbank van andere plaatsen in het Overkwartier een bepaalde (rechts-) zaak voor advies aan de Roermondse schepenbank kon voorleggen. Naast regesten die betrekking hebben op het hoofdgerecht, zijn ook aan Res Gestae III toegevoegd regesten aangaande historische teksten over Roermond die sinds 1986 in diverse publicaties zijn verschenen. De regesten zijn uitgeschreven en toegankelijk gemaakt door G.W.G. van Bree.

De volgende documenten zijn te raadplegen betreffende Res Gestae III:

Res Gestae IV

De 2237 regesten ( incl. de A-, B- en C-nrs.) die tezamen Res Gestae IV vormen, handelen hoofdzakelijk over de jaren 800-1574 en betreffen personen, handelingen en plaatsnamen in het gebied van het graafschap / hertogdom Gelre en omstreken. De regesten van Res Gestae IV zijn een aanvulling op de regesten van Res Gestae II.
Voor een groot deel hebben deze regesten betrekking op het Overkwartier van Gelre, waarvan Roermond vanaf het midden van de 14e eeuw de hoofdstad was.
De bronnen waaraan de regesten zijn ontleend, bevinden zich merendeels in de archiefbewaarplaats van het Gemeentearchief Roermond. Een deel van de bronnen is echter alleen elders raadpleegbaar, bijvoorbeeld bij andere gemeente- of streekarchieven en historische centra in de provincies. De regesten zijn uitgeschreven door G.W.G. van Bree en toegankelijk gemaakt door J.M.M.H. de Bock.

De volgende documenten zijn te raadplegen betreffende Res Gestae IV: