|
 De gemeente Roermond heeft een aantal natuurterreinen binnen haar grenzen. Niet alleen 'echte natuurterreinen' zijn waardevol, ook stadsnatuur is van grote waarde. Natuur geeft een gevoel van rust en een zich snel thuis voelen. Daarom streeft de gemeente naar een stad waar natuur een belangrijke plaats inneemt.
Natuur op en rond de Maasplassen
Het Maasplassengebied ten westen van Roermond, is voor een belangrijk deel in eigendom en beheer bij Stichting het Limburgs Landschap. De plassen, zoals de Zuidplas, de Noordplas, de Asseltse Plassen en de Oolderplas, zijn ontstaan door grindwinning. In de winter zijn ze van groot belang voor watervogels. Veel watervogels verblijven op de plassen van november tot maart en gaan 's nachts op zoek naar voedsel. In de zomerperiode worden de plassen intensief gebruikt voor waterrecreatie. Omdat recreatieperiode en winterperiode nagenoeg geen overlap vertonen, gaan wintervogels en recreatie prima samen. Broedvogels bevinden zich vaak in de oeverzones.
Rondom de plassen worden grote delen begraasd door Konikpaarden. Deze paarden zijn sterk genoeg om de winter buiten door te brengen. Ze zorgen voor een gevarieerd landschap van ruige graslanden, struweel en moerasvegetaties. Vooral in juli en augustus is een bezoek aan natuurgebied Smalbroek of Isabellegreend zeker de moeite waard vanwege de grote bloemenrijkdom. Voor meer informatie zie www.limburgslandschap.nl of www.staatsbosbeheer.nl (openen in nieuw venster).
 |
|
Melickerheide | Verbindingszone Melickerheide en Luzenkamp
De Melickerheide en Luzenkamp vormen de verbinding met Nationaal Park de Meinweg (zie voor meer informatie www.nationaal-parkdemeinweg.nl of www.staatsbosbeheer.nl). Het is een droog stuifzandgebied met stuifduinen. Het grootste deel is echter bebost. Op dit moment zijn sommige stukken begroeid met 1 boomsoort van dezelfde leeftijd. Dit geeft een monotone, saaie indruk. Staatsbosbeheer streeft naar meer variatie in boomsoorten en leeftijd en meer dood hout. Dood hout is in een bos heel belangrijk voor veel insecten en vogels die in boomholtes broeden. Bovendien wordt geprobeerd om de bossen open te houden en de snel oprukkende Amerikaanse vogelkers te bestrijden. Verder zijn in het bos enkele poelen en ook een laagte aanwezig. Verder zijn er ook open stukken met een heideachtige vegetatie. Het gebied vormt een verbindingszone voor bijvoorbeeld soorten als de das en het wild zwijn. Er is een fietspad aangelegd, waardoor het ook een mooie, groene verbinding vormt voor bewoners en recreanten op weg naar de Meinweg.
 |
|
Zonnedauw | Natte voeten in Blankwater en de Lanck
Blankwater is ongeveer tien jaar geleden ontwikkeld en in eigendom en beheer van Staatsbosbeheer (zie voor meer informatie www.staatsbosbeheer.nl). Van de voormalige landbouwgrond werd de met meststoffen verrijkte bovenste laag aarde afgegraven. Het gebied is gradiëntrijk en kent hoogteverschillen van 30 meter. Langs de Duitse grens is een stijlrand aanwezig, met onderaan de stijlrand kwel. Kwel is water wat uit de bodem omhoog komt en vaak van hoge kwaliteit is. Het gebied kent verder zowel drogere stukken als natte heidevelden. Er zijn twee grote waterplassen aanwezig en verschillende vennen. Het gebied wordt in het groeiseizoen begraasd door runderen, om het geheel open te houden.
In Blankwater komen bijzondere plantensoorten voor als Moeraswolfsklauw en Ronde en Kleine zonnedauw, Koningsvaren en Blauwe en Geelgroene zegge. In het begin kwam de Rugstreeppad hier ook voor, maar deze soort is inmiddels verdwenen. De Rugstreeppad houdt van open pioniervegetaties en komt vaak voor in pas gegraven poelen. Wanneer er teveel plantengroei in de poelen komt, verdwijnt de soort vaak weer. Er komen dan andere soorten voor in de plaats, zoals bijvoorbeeld de Groene kikker. Dit proces van ontwikkeling wordt ook wel successie genoemd. Het gebied is verder bijzonder vanwege de grote aantallen ganzen, watervogels en libellen. Ook komt de Zandhagedis voor op de drogere ruggen in het gebied.
Natuurbeleving in Stadsweide
Het gebied Stadsweide, gelegen tussen de Willem-Alexanderhaven, Leeuwen en de Maas, is overgedragen aan de uiteindelijke beheerder Staatsbosbeheer. Eerder was een gedeelte van het gebied eigendom van de gemeente Roermond. De Dienst Landelijk Gebied heeft het gebied heringericht, waardoor de natuurontwikkeling goed op gang kan komen. Daarnaast is het gebied nu nog meer geschikt als ‘natuur voor mensen’.
Op woensdag 28 juni 2006 heeft wethouder Gerard IJff van de gemeente Roermond samen met gedeputeerde Mat Vestjens van de provincie Limburg het nieuwe informatiebord onthuld. Daarna werd het gebied in gebruik genomen door een groep koeien, die het gebied voortaan gaat begrazen.
 |
|
Veenwortel | Natuur leren kennen in Hammerveld-Oost
Hammerveld-Oost ligt vlakbij het centrum van Roermond, langs de oevers van de Roer en de Hambeek. De gemeente Roermond geeft in het gebied de natuur de ruimte om zichzelf te ontwikkelen. In principe wordt niets opgeruimd. Het is een eldorado voor insecten, die overal hun beschutting vinden. De insecten trekken op hun beurt weer vogels aan. Daarnaast treffen we ook zoogdieren in het gebied aan. Zoogdieren bereiken dit gebied zwemmend of te voet via de onder de verschillende bruggen doorlopende oeverstroken. Dit gebied kent een grote variatie. Zowel aan water, moeras als aan droge situaties gebonden planten en dieren komen hier voor. Hoe minder de mens hier ingrijpt, hoe aantrekkelijker het gebied wordt voor planten en dieren.
Hier is een natuurleerpad uitgezet rondom de sportvelden van hockeyclub Concordia. Het beginpunt ligt ter hoogte van de kantine van deze vereniging en is te bereiken via de Burgemeester Geuljanslaan. Bij de start staat een overzichtsbord, verder langs dit gebied staan nog kleinere bordjes opgesteld met informatie over dit natuuronwikkelingsgebied. Er is een brochure verkrijgbaar en u kunt wandelen onder begeleiding van een IVN-gids. Klik voor meer informatie op 'Activiteiten' in de natuur of stuur een e-mailbericht naar natuur@roermond.nl.
Natuurpark Hattem
Dit kleine natuurgebied is gelegen aan de zuidzijde van Roermond en is een onderdeel van het (landschappelijk zeer fraaie) Roerdal. Helaas schermt de spoorlijn natuurpark Hattem af van het beekdal van de Roer. De gemeente Roermond wil dat het fraaie landschap en de rijke natuur van het gebied behouden blijven. Er zijn maatregelen getroffen voor het behoud van het karakteristieke landschap van het Roerdal. Een voorbeeld daarvan is de aanplant van nieuwe populieren op plaatsen waar een gedeelte van de oude populierenopstand is afgestorven.
In het gebied zijn duidelijke hoogteverschillen waar te nemen. Dit reliëf zorgt er voor dat het op sommige plaatsen vochtig is en op andere plaatsen vrij droog. In het centrum groeit een vochtig, vrij voedselrijk bos wat omringd wordt door verschillende graslanden met vrij veel reliëf, waaronder een steilrand. Deze steilrand is goed waarneembaar. Op deze verhoging is een wandelpad aangelegd waar vandaan de wandelaar het gebied goed kan waarnemen. Met de aanplant van bosschages in de vorm van sleedoorn en meidoorn wordt de steilrand extra geaccentueerd en worden de Maastrichterweg en het spoor deels aan het zicht onttrokken. Naast de al eerder genoemde zwarte populier, komen er in het gebied fraaie, solitaire essen, beuken en zomereiken voor.
Doordat het gebied zo voedselrijk is, is het een aantrekkelijk leefgebied voor tal van dieren. Van de bomenrijen wordt met name geprofiteerd door vleermuizen, insecten en vogels, waaronder de buizerd. Door de omgevallen populieren niet te ruimen, vervullen deze een functie als schuil- en broedplaats voor tal van dieren, waaronder de Groene specht. Ook paddestoelen hebben daar een nieuw thuis gevonden. Door het uitdiepen van de meander ontstaat een geschikt leefgebied voor veel planten- en diersoorten, waaronder amfibieën. Ook wordt getracht het leefgebied van de Kamsalamander veilig te stellen door het creëren van zonbeschenen open water. De hoeveelheid kwelwater in het gebied zorgt er voor dat zich er een bijzondere flora kan ontwikkelen. Voorbeelden hiervan zijn Waterviolier en Waterranonkel. Ook de Pinksterbloem komt hier veel voor.
Natuurpark Hattem biedt recreatieve mogelijkheden aan de bewoners en bezoekers van de stad Roermond. Fietsers zijn niet toegestaan. U wordt aangeraden het pad niet te verlaten, omdat het gebied op de lager gelegen gedeelten erg nat kan zijn. Tevens is de kans aanwezig dat de aanwezige dieren in hun rust worden gestoord.
Meer variatie in Molenveld en Musschenberg
In de wijk Molenveld is ter plaatse van de voormalige hoogspanningsleiding een centrale groenzone aangelegd. Deze ecologisch beheerde groenzone is een verbinding tussen het buitengebied en het groen in de wijk Musschenberg. De groenzone in Molenveld heeft een gecombineerde functie van waterbuffer en natuurvijver. Overtollig regenwater en het 'dakwater' van een aantal woningen komt in het gebied terecht en vormt een ideale leefplek voor amfibieën. In dit gebied wordt ook water geïnfiltreerd.
Mussenberg is een structuurweg die aangesloten is op de Rijksweg. De weg vormt de verbinding tussen het groen in Molenveld en het groen in de wijk Musschenberg. De weg ligt in een natuurlijke slenk en is rijkelijk voorzien van groen. Zo is een klein ecologisch netwerk ontstaan, waardoor verschillende groenzones met elkaar verbonden zijn (voor meer info over ecologische structuren, klik op Natuurbeleid in Roermond). Het hele gebied wordt ecologisch beheerd, waardoor een gevarieerde planten- en dierenwereld kan ontstaan.
 |
|
Aan het werk in de natuur | Spickerhoven in een nieuw jasje
De vijvers aan de Oranjelaan en St. Wirosingel zijn in 1996 opnieuw ingericht. De gemeente heeft bij de herinrichting gekozen voor een natuurlijke inrichting. De gunstige ligging aan de rand van de stad, zorgt ervoor dat het gebied goed bereikbaar is voor plantenzaden en dieren uit het omringende landschap. In de vijvers zijn al verschillende kikkers en salamanders aangetroffen, zoals bijvoorbeeld de Kamsalamander. Het water gaat via een drassige zone langzaam over in grasland met veel bloemen. Er komen veel vlinders en sprinkhanen op deze bloemen af. Een voorbeeld hiervan is de Koninginnepage die de eitjes afzet op Wilde peen of andere schermbloemigen. Zoogdieren en nestelende vogels bergen zich in het dichte struikgewas. In en rond besdragende struiken scharrelt ieder z'n kostje bij elkaar. 's Nachts zijn het vleermuizen die in het gebied rondvliegen op jacht naar insecten. Om van dit alles te kunnen genieten is een wandelpad aangelegd. Voor veel planten en dieren is er plaats; er valt dus veel te beleven.
Rondstruinen door de ecologische verbindigszone Spik-Straat
 Het natuurgebied Spik-Straat maakt deel uit van een zogenaamde ecologische verbinding. De gebieden tussen Maalbroek, Spik , Straat en Kloosterweg vormen een verbinding tussen de natuurgebieden Spikkerbroek en Haambroek in het noorden en de Melickerheide in het zuiden. Het gebied, dat 15 hectare groot is, heeft een moerassig karakter en is rijk aan kwelwater. In de oude situatie werd dit gebied doorsneden door de Spikkerweg. Geïsoleerd van elkaar liepen enkele Gallowayrunderen in het noordelijk deel en enkele in het zuidelijk deel. Door plaatsing van veeroosters in de weg is deze barrière opgeheven. Er is nu één kudde, die dagelijks op en neer pendelt en oversteekt tussen de wildroosters.
De begrazing is er op gericht dat een gevarieerd landschap ontstaat met enerzijds bloemrijke graslanden (met o.a. de Vlasbek), anderzijds bos en daarnaast overgangsgebieden die rijk zijn aan struiken en ruigere kruiden. De soorten die hiervan profiteren zijn: amfibieën (waaronder de Poelkikker en de Kamsalamander), vogels (zoals de Fitis en de Vink) en vlinders (waaronder de Kleine Vos). Ook de das wordt hier gesignaleerd. Het natuurterrein is voor het publiek vrij toegankelijk, maar paden zijn er niet. U mag hier lekker rondstruinen.
De natuur aan zet in Maalbroek – ‘t Veen
Het natuurontwikkelingsproject Maalbroek – ‘t Veen is een onderdeel van de Natuurvisie Roermond-Oost. Om tot de nieuwe natuur te komen is een gebied van 9 hectare landbouwgrond langs de Duitse grens omgevormd in nieuwe natuur. Door middel van verschraling wordt een heideschraal landschap ontwikkeld. Tevens worden de bestaande houtsingels uitgebreid. Eén van die houtsingels is op woensdag 30 november 2005 door leerlingen van basisschool St. Laurentius aangeplant. Deze aanplant van 400 stuks jonge bomen draagt de naam ‘Bos december 1944’ als herinnering aan de 14 Roermondse burgers die tijdens de Kerstdagen ’44 zijn gefusilleerd in het nabijgelegen Elmpterbos.
De aangrenzende natuurgebieden vormen het leefgebied voor diverse vogelsoorten zoals het Paapje, de Boomleeuwerik en de Roodborsttapuit en voor de das en de Zandhagedis. Daarnaast biedt het nieuwe natuurgebied optimale kansen voor de ontwikkeling van diverse flora zoals de Bleekgele hennepnetel, Smal streepzaad en de Wilde gagel. Er zal waarschijnlijk een voedselarm grasland komen, wat vaak ook rijk is aan insecten en andere dieren. Voor meer informatie over dit Interreg project, zie www.grenspark-msn.nl (nieuw venster).
Soortenrijkdom in natuurontwikkelingsgebied Asenray
 |
|
Het gebied bijna één jaar na oplevering (Foto: Natuurhistorisch Genootschap, Henk Heijligers) |
In 2004 is in het kader van de Natuurvisie Roermond Oost een halve hectare natuurgebied ingericht ten oosten van Asenray in het beekdal van de Maasnielderbeek. Het natuurgebied is zeer divers ingericht. Zo is een grote poel aangelegd waar amfibieën en libellen zich kunnen voortplanten. De oevers van de Maasnielderbeek zijn verlaagd, zodat de beek mogelijkheden krijgt om te meanderen. Daarnaast wordt het natuurgebied omringd door boomrijen, kleine houtwallen en bosschages. Al met al een zeer gevarieerde omgeving, welke een aantrekkelijk leefgebied kunnen vormen voor tal van planten en dieren. Het gebied is in 2004 ‘maagdelijk’ opgeleverd.
Zien planten en diersoorten mogelijkheden om het gebied snel in gebruik te nemen? Het veldonderzoek dat in 2005 is uitgevoerd geeft in ieder geval aan dat al een groot aantal soorten het kleine natuurgebied heeft bereikt. Er werden bijna 170 soorten planten aangetroffen. Ook de vogels hebben het gebied snel ontdekt, een aantal van hen houden van een kaal en leeg landschap, zoals de Groenpootruiter. Een aantal soorten heeft in het gebied al een broedpoging ondernomen zoals Grasmus, Rietgors, Roodborsttapuit en Veldleeuwerik.
Ook de aangelegde poel was snel ontdekt door de verschillende diergroepen, zoals de amfibieën met algemene in Limburg voorkomende soorten als Bruine kikker, Middelste groene kikker, Kleine watersalamander en de Gewone pad. Maar ook de zeldzame Heikikker werd in het terrein aangetroffen. Ook vleermuizen maakten dankbaar gebruik van de poel. Verder werd de poel en de beek bezocht door een tiental libellensoorten als Watersnuffel, Azuurwaterjuffer, Gewone oeverlibel, Lantaarntje en Platbuik. Ook hier al enkele bijzondere soorten: de Koraaljuffer en de Tengere grasjuffer. De zones met begroeiing en de bosschages vormden voor dagvlinders weer een prima leefgebied. Enkel algemene soorten werden aangetroffen zoals het Bont-, Bruin en Oranje zandoogje, Atalanta, Geelsprietdikkopje, Klein koolwitje en Icarusblauwtje.
U ziet dat de natuur volop in ontwikkeling is. We zijn benieuwd wat dit de komende jaren op zal leveren. In 2007 wordt het volgende veldonderzoek gedaan. Samen moeten we ervoor zorgen dat de natuur ongestoord z’n gang kan gaan.
Dit project is mede mogelijk gemaakt door de Provincie Limburg, Waterschap Roer en Overmaas en de gemeente Roermond.
|
