Met de gemeente komt u op allerlei manieren in aanraking. Om de vier jaar bij de verkiezingen voor de gemeenteraad, wekelijks als de vuilnisauto door de straat komt, om een vergunning aan te vragen voor de bouw van een dakkapel, bij de verlenging van het paspoort of bij de aangifte van de geboorte van een kind. De gemeente is niet alleen de man of vrouw achter het loket op het gemeentehuis. Zowel de ambtenaren, gemeenteraadsleden, wethouders als de burgemeester zijn er samen verantwoordelijk voor dat de zaken in de gemeente goed lopen.

Gemeente moet keuzes maken

De voornaamste taak van het stadsbestuur is het maken van keuzes. Kiest men in de ene gemeente voor de uitbouw van een theater, in een naburige gemeente wil men het geld liever besteden aan de verhoging van de leefbaarheid in de oude wijken. Deze keuzes zijn deels afhankelijk van de grootte van de gemeente. Een grote stad, waar veel mensen dicht op elkaar wonen, voert een ander beleid dan een dunbevolkte plattelandsgemeente. De problemen van een stad zijn nu eenmaal heel anders dan die van een dorp.

Daarnaast zijn de keuzes ook afhankelijk van de voorkeuren van de bevolking. Waar men in de ene plaats kiest voor een subtropisch zwembad, kiest met in een naburige gemeente voor een Designer Outlet. Als inwoner van een gemeente heeft u daar rechtstreeks invloed op. Niet alleen bij de gemeenteraadsverkiezingen maar ook tussentijds zijn er mogelijkheden om uw stem te laten horen. Zo zijn er volop inspraakmogelijkheden.

Hoe komt de gemeente aan geld? 

1. Gemeenten krijgen hun geld voor meer dan 90 procent van de rijksoverheid. Een deel van de inkomsten komt uit het zogenaamde Gemeentefonds, een fonds waarin het Rijk jaarlijks een deel van de belastingopbrengst stopt en verdeelt over de gemeenten. Deze inkomsten mag de gemeente naar eigen inzicht besteden.
2. Daarnaast ontvangen ze zogenaamde doeluitkeringen van het Rijk, uitkeringen voor een vast omschreven doel zoals openbaar vervoer of jeugdhulpverlening. Hoeveel een gemeente krijgt is afhankelijk van het aantal inwoners en plaatselijke omstandigheden.
3. Verder mag een gemeente zelf belasting heffen. De onroerend-zaakbelasting die voor woningen en bedrijfspanden geldt is de belangrijkste bron van eigen inkomsten. Andere bronnen van inkomsten zijn de toeristenbelasting, de hondenbelasting en de parkeergelden. De hoogte van de belastingen wordt door de gemeenteraad vastgesteld. Dat gebeurt ook met de vaststelling van de tarieven die de gemeente aan de burgers vraagt voor bepaalde diensten, zoals parkeren, leges, reinigingsrechten.