 |
|
Mariagardestraat
|
Roermondenaren kunnen heel trots op hun vele monumenten en ook op hun rijke geschiedenis. Niet alleen bovengronds, maar ook ondergronds is er veel te beleven! Als men gaat bouwen, is het meestal niet mogelijk een terrein ongestoord te laten. Als daarbij gegraven moet worden, bijvoorbeeld voor een garage of kelder, komt de gemeente Roermond in actie: er vindt, indien nodig, eerst archeologisch onderzoek plaats. Omdat Roermond nog geen eigen stadsarcheoloog heeft, wordt er een bedrijf ingehuurd dat het noodzakelijke onderzoek verricht. Bij de uitvoering van deze onderzoeken is de Werkgroep Archeologie Roermond (W.A.R.), een groep amateurarcheologen die bestaat sinds 1984, onmisbaar. Aan het Gemeentearchief is een archeologisch medewerkster verbonden die zich bezig houdt met het registreren, tekenen, restaureren en exposeren van archeologische vondsten.
 |
|
Roermondse vondsten
|
Door de vele prehistorische, Romeinse, middeleeuwse en latere voorwerpen,gevonden in Roermond en omgeving, is het duidelijk geworden dat hier, door de millennia heen, meerdere nederzettingen en grafvelden hebben gelegen. Voorwerpen gevonden in de Roermondse bodem zijn getuigen van het rijke verleden van Roermond en zijn vroegere bewoners: van duizenden jaren oude stenen bijlen en andere vuurstenen werktuigen tot Engelse serviezen anno 1880, men kan het zo gek niet bedenken!
Prehistorisch Roermond
Ja, ook in Roermond liepen mammoeten rond! Maar niet zoals je hier ziet! Ongeveer 60.000 jaar geleden, was onze streek bedekt met een dikke ijslaag. Nadat het ijs zich had teruggetrokken, vestigden zich hier mensen. Overal rondom Roermond vindt men overblijfselen van die mensen en de dieren waar ze op jaagden. Jagers gebruikten stukgeslagen stenen (vuurstenen) als gereedschap. Omdat stenen voorwerpen niet vergaan, zijn ze een betrouwbare bron om te bewijzen dat prehistorische mensen door de omgeving van, wat nu Roermond heet, trokken. In 1963 werd een schedelkap van een cro-magnonmens uit de Maas opgebaggerd. Deze mens leefde zo’n 16.000 jaar geleden in de buurt van Roermond. Na de genoemde koude periode werd het klimaat wat milder en bossen begonnen de Limburgse grond te bedekken. De mensen legden akkers aan en verbouwden granen. De tenten van de rondtrekkende mensen werden geleidelijk aan vervangen door huizen van leem en hout. Hun runderen, varkens, geiten en schapen huisden onder hetzelfde dak. Deze mensen waren geheel zelfverzorgend.
Bronstijd - IJzertijd
 |
|
Een van de op de Mussenberg gevonden urnen
|
Op een terrein genaamd "De Mussenberg", dichtbij de Rijksweg te Herten, bevond zich een van de oudste urnenvelden (grafvelden) van Limburg. In 1997 werd hier archeologisch onderzoek gedaan. Hier, op of nabij dit bronstijd-ijzertijd urnenveld, hebben de eerste "Roermondenaren" tweeduizend jaar geleden gewoond en gewerkt. Ze cremeerden hun doden, en begroeven ze in urnen van klei. Er werden vele met bot gevulde urnen in alle maten en vormen aangetroffen, meer dan honderd in totaal. Ook werden er koperen sieraden en bij-potjes opgegraven. In Europa doken de eerste koperen of bronzen wapens, gereedschappen en sierraden zo’n 4.000 jaar geleden op. Daarom noemen wij dit de bronstijd. In de loop der jaren werd brons geleidelijk aan vervangen door het sterkere jzer. Vanaf ongeveer 800 voor Christus spreken we van de ijzertijd.
Romeinen in Roermond
Lang geleden, lag Roermond aan een handelsroute. Er bevindt zich een uitgebreide verzameling Romeins aardewerk en metaal in Roermond. Ook is er een altaarsteen, uit de 3de eeuw en gewijd aan de godin Rura, opgebaggerd uit de Maas (1963). Van deze Romeinen zijn nog diverse voorwerpen teruggevonden: zwaarden, gebruiksartikelen voor lichaamsverzorging zoals bad- en parfumflesjes, sieraden en schrijfmateriaal. Rond het jaar 0 hadden de Romeinen grote delen van Noord-Afrika en Europa veroverd. Ze namen ook het zuiden en midden van wat wij nu Nederland noemen, in hun bezit. In de driehonderd jaar dat de Romeinen in deze streek waren, hebben ze veel goeds gedaan. Er vond een soort mini-industrialisatie plaats. Nieuwe technologieën zoals muntslag, “moderne” draaischijven voor pottenbakkers, het glasblazen en vloerverwarming brachten ze mee naar de door hun veroverde gebieden. Vernieuwing in de landbouwmethoden, metaalbewerking en andere eet- en kookgewoonten werden geïntroduceerd. Er kwamen verharde straten en op sommige plaatsen bruggen over de Maas. Terwijl de boeren in hun houten hutten woonden, bouwden deze nieuwkomelingen houten forten en stenen villa's met badhuizen en toiletten.
Als stille getuigen hiervan zijn elegante glazen flessen, sommige blauw-groen van kleur, anderen met wanden zo dun als papier, samen met kleien borden, schalen en ander eetgerei uit de grond bij de Maasnielderweg gehaald. Gewend aan al deze luxe artikelen, zorgden de "Roermondse" Romeinen er voor dat hieraan geen gebrek was. Ze creëerden een handelsroute naar de rest van Europa. Ze vertrokken uit Roermond omstreeks het jaar 300, maar lieten een boeiend spoor van hun aanwezigheid achter. Door slechts een halve meter diep in de grond te graven, zijn er veel van deze geïmporteerde archeologische juweeltjes teruggevonden!
Roermond in de middeleeuwen
 |
|
Roermond - Hanzenstad
|
De eerste melding van Ruregemunde (Roermond) komen wij tegen in het jaar 1130 (Annales Rodenses). Ongeveer waar nu Buitenop ligt, lag vroeger een heuvel waarop waarschijnlijk de eerste bewoning van Roermond is ontstaan. Een deel van de kelders van het stadhuis is opgebouwd uit breuksteen. Hieruit kan men concluderen dat er voor de 12e eeuw al in Roermond gebouwd werd. Die eerste bebouwing breidde zich in de 13e eeuw uit tot een grotere handelsnederzetting, gelegen in het noordwesten van het huidige centrum. De eerder vermelde heuvel bestond toen al grotendeels niet meer.
Ook niet de daarop gelegen kerk die omstreeks 1410 vervangen werd door een kerk die thans, na vele verbouwingen, een kathedraal is. Omstreeks 1232 had Roermond al stadsrechten en vanaf het midden van de 14e eeuw was Roermond de hoofdstad van het Overkwartier van Gelre. Roermond was in de (late) middeleeuwen dus een belangrijke plaats. Uit die tijd vond en vindt men nog restanten van funderingen, kelders en putten. Ook van de stadsmuur: een vestigingwerk van ongeveer 6 meter hoog dat rondom het huidige centrum liep. In deze muur bevonden zich 20 torens en 10 poorten. De huidige Rattentoren is het belangrijkste restant van die muur. Uit die tijd is op de Markt een houten palissade opgegraven, gedateerd omstreeks 1250.
In de Roermondse bodem is nog veel aardewerk vanaf de 13e eeuw terug te vinden. Grof en grijs aardewerk van Elmpt in Duitsland en het lichtgekleurde, verfijnde Pingsdorf aardewerk wordt overal in Roermond teruggevonden.
Zoals iedere middeleeuwse plaats van betekenis had ook Roermond zijn eigen pottenbakkers. Het Roermondse aardewerk had een donkerbruine kleur met een glazuurlaag. Vanaf 1342, toen de loop van de Maas verlegd werd, was deze rivier belangrijk voor de handel. In 1441 werd Roermond lid van de Duitse Hanze, een internationaal koopmansgilde. De stad dreef toen handel (vooral lakenhandel) met vele andere Hanzesteden waardoor in Roermond ook vondsten zijn gedaan van aardewerk uit ons omringende landen.
 |
|
De inmiddels gerestaureerde Cattentoren
|
Toen in 2004 de nieuwe bestrating van de markt werd aangelegd, zijn restanten van muren van fijne mergel tevoorschijn gekomen. Geen enkele oude kaart geeft uitsluitsel over waarvan deze resten deel uitmaakten. Als gevolg van twee grote stadsbranden, in 1554 en 1665, is veel documentatie verloren gegaan. Maar behalve een papieren archief is er gelukkig ook een bodemarchief. De vele bodemvondsten laten ons zien waar vroeger gebouwen hebben gestaan, (vaak ook) wat hun functie was, welke delen van de stad welvarend waren en ook met welke landen van Europa Roermond toen handelsrelaties had. Dit bodemarchief geeft ons een boeiend beeld van de historie van onze stad.
Vooral in de binnenstad van Roermond kun je geen schop in de grond steken zonder scherven uit verschillende omringende landen uit de middeleeuwen te vinden. Roermond is in de middeleeuwen een welvarende stad geweest waarvan, in de bodem, veel is overgebleven.
Mocht u vragen hebben voor de archeologisch - medewerkster dan kunt u deze richten aan ceallaigh.c@roermond.nl.
Hieronder staan nog een aantal interessante links:
 Met betrekking tot Roermond:
Indien u geïnteresseerd bent in meer informatie over
|
