|
Het stadhuis, gelegen aan de Markt in Roermond, heeft een lange geschiedenis. Al in 1399 wordt er gesproken van een 'raithuys'.
Op 16 juli 1554 legde een enorme brand drievierde van de binnenstad in as. De brand (die aangestoken was) verwoestte ook het stadhuis. Zo'n duizend gebouwen gingen in vlammen op. Om dit soort rampen te voorkomen werd er door de regering een bijdrage van eenderde van de kosten voor nieuwe pannen- of leien daken verstrekt. De brand had zich immers snel kunnen verspreiden doordat de meeste daken van riet en hout gemaakt waren.
Voor de wederopbouw van het stadhuis kreeg de stad zes jaar lang jaarlijks 200 goudguldens.
Rond 1700 kreeg het stadhuis een grote verbouwing. Het stadhuis diende vanaf toen ook als vergaderplaats voor de Staten van het Overkwartier van Gelre. In 1695 werd er begonnen met de bouw van een ridderkamer, die volgens 19e eeuwse beschrijvingen identiek is met de huidige burgemeesterskamer. Tegelijkertijd met de bouw van de ridderkamer werd er een vertrek voor de gedeputeerden van de Staten gerealiseerd, de huidige Statenzaal, in de volksmond beter bekend als Trouwzaal.
Over verdere bouwkundige veranderingen zijn tot 1872 geen gegevens bekend. Enkel dat de toren op het stadhuis werd afgebroken en weer volledig werd herbouwd door Hendrik Wolff, meester-timmerman, voor 2149 gulden. De oplevering was echter 35 dagen te laat. Als boet had de helft van de aanneemsom gekort kunnen worden, maar de burgervaderen streken over hun hart en betaalden de volledige som uit.
In 1876 werd de voorgevel van het stadhuis gecementeerd volgens een plan van de bekende architekt Ch. Weber. Dit soort bepleistering was in die tijd zeer populair en veel gevels werden gemoderniseerd in Franse stijl. Zo ook het stadhuis. Het aangezicht werd verder verfraaid door herplaatsing van de oude toegangsdeur die jaren in het Godshuis op zolder had gelegen. De drie dakkapellen met de wapens van Limburg, Roermond en Gelre dateren ook uit die tijd.
Tot 1905 werd er bijna geen onderhoud aan het stadhuis gepleegd. Mede door het toedoen van architekt P. Cuypers (toen tevens raadslid) werd er in 1905 een krediet beschikbaar gesteld om het stadhuis grondig te restaureren en uit te breiden met ondermeer een nieuwe raadzaal.
Op 1 maart 1945 werd Roermond bevrijd van de Duitse bezetter. Twee weken later bezocht koningin Wilhelmina de zwaar verwoeste stad. De koningin trof een Markt aan die grotendeels omringt was door ruines. Het stadhuis was het minst beschadigd, maar de belendende percelen lagen geheel in puin.
Direct na de oorlog werden er voorzichtige plannen gemaakt om het stadhuis en omliggende panden te herstellen.
De toenmalige gemeentesecretaris, Mr. W. Hosselet wilde dat alle ambtenaren een plaats kregen in het stadhuis. Hij dacht dat als Roermond zou uitgroeien tot een stad van 50.000 inwoners, een 35-tal ambtenaren voldoende zouden zijn. (Roermond heeft nu 45.000 inwoners en ca. 500 ambtenaren!)
In oktober 1953 ging het stadhuis in de steigers. Kort na de start van de renovatiewerkzaamheden bleek dat er een veel omvangrijker herstel nodig was dan men zich had voorgesteld. Het gehele gebouw verkeerde in een verregaande staat van verval en zat vol met gecamoufleerde gebreken. De 'restauratie' van 1905 bleek een vluchtige en weinig doelmatige geweest. Zware ijzeren balken rustten op wankele halfsteens muurtjes en ogenschijnlijke stevige dikke muren waren hol en met puin gevuld. De monumentale trap in de hal bleek een zwevend, levensgevaarlijk geval te zijn, stucplafonds hingen aan verrotte balken en de toren in een verregaande staat van ontbinding en zakte bijna door het dak. Het stadhuis bleek het gevaarlijkste huis in de stad!
De restauratie van het oude gedeelte, het oorspronkelijke stadhuis, kwam in 1955 gereed. De belangrijkste uiterlijke verandering was de gevel; de cementlaag was afgekapt en de gevel met zijn karakteristieke pilasters, kroonlijsten en fries werd bekleed met tufsteen.
Na deze eerste fase werd begonnen met de verbouwing van het pand Markt 32 (Voorheen het pand Heynen). Dit pand werd bij het stadhuis gevoegd om plaats te maken voor het stijgende aantal ambtenaren.
Maar al snel was het stadhuis alweer te klein en tussen 1988 en 1990 is het gehele stadhuis, inclusief het gemeentearchief aan de Swalmerstraat gerestaureerd en uitgebreid. Aan de Swalmerstraat en achter het historische stadhuis kwam nieuwbouw (kelder en vier bouwlagen). Tussen het de nieuwbouwgedeelte en het historische stadhuis werden twee binnentuinen aangelegd en recent is hier nog het hoekpand Swalmerstraat/Jezuďtenstraat (voorheen drukkerij ARS) en een bouwlaag aan toegevoegd.
De jongste restauratie was in 2004 toen de Statenzaal weer in oude glorie is hersteld.
Carillon
Boven het stadhuis is in het torentje een klokkenspel of beiaard te horen en te zien. De beiaard is in 1982 door bedrijven en particulieren geschoken ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van de stad Roermond.
Het klokkenspel telt 47 klokken in vier octaven met een totaalgewicht van 1700 kg. Het kan zowel automatisch als met de hand worden bespeeld.
In 1995 werd het klokkenspel aangevuld met een groep bewegende beelden die elke middag om 12.00 rond de toren van het stadhuis draaien. De beeldengroep bestaat uit: de architekt (Dr. Cuypers), de kleermaker, de nar, de papierschepper, de bisschop (Van Hoensbroeck), de orgeldraaier, de smid en de vorstin (Maria Therisia). De beelden zijn een geschenk van bedrijven en particulieren ter gelegenheid van het afscheid van oud-burgemeester Daniels.
Vleeshal en Biggenmark
De oudste vermelding van het 'vleeshuys' gesitueerd aan de Markt, stamt uit 1358. Bij de brand van 1554 ging het compleet verloren, maar het werd weer herbouwd, waarbij de begane grond dienst deed als vleesmarkt en de bovenbouw als gildelokaal.
In het vleeshuis werd vers gerookt of gezouten vlees verkocht. Dit gebeurde nog tot 1942.
Nu dient de vleeshal als passage tussen de Markt en de Jesuďtenstraat.
| De monumentale werkkamer van de burgemeester in het Stadhuis. |
 |
| Een panoramafoto in de burgemeesterskamer in het Stadhuis. |
| Neem een kijkje op de Markt in Roermond |
 |
| Een panoramafoto vanaf de Markt in Roermond, met het Stadhuis en de St. Christoffelkathedraal. |
|
