Nieuwjaarstoespraak van burgemeester Rianne Donders – de Leest

Burgemeester Rianne Donders – de Leest

Hieronder vindt u de nieuwjaarstoespraak van burgemeester Rianne Donders – de Leest zoals voorgedragen tijdens de nieuwjaarsontmoeting op maandag 6 januari 2020. 

Dames en heren,

Hartelijk welkom in uw stadhuis. Fijn dat u er bent om met ons het nieuwe jaar in te luiden. Ik wens u allen een gelukkig Nieuwjaar. Laat 2020 een goed jaar zijn voor u en uw dierbaren. Een wens die ik ook uitspreek namens de leden van de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en alle medewerkers van de gemeente Roermond.

Ik hoop dat u allemaal fijne kerstdagen en een mooie jaarwisseling hebt gehad samen met de mensen die u dierbaar zijn.  Dat u in de sfeer die hoort bij Kerstmis en Nieuwjaar de gelegenheid hebt gehad om even met andere dingen bezig te zijn dan de dagelijkse beslommeringen. Ik weet niet hoe het bij u gaat, in die laatste weken van december, maar ik ervaar ze elk jaar, ondanks goede voornemens hetzelfde:  een carrousel van haast en heel veel wat nog moet voor dat de kerst aanbreekt, alsof er geen Nieuwjaar bestaat.  Gelukkig blijkt dat toch elk jaar wel het geval, maar evengoed rennen we in die laatste weken alsof het niet zo is. Maar dit jaar zat er in die hectiek van de laatste weken een ervaring die ik vandaag wil memoreren. Op 13 december zaten we met 750 mensen in de Ernst Casimirpassage aan een pop-up kerstdiner. Wat een avond is dat geworden!  750 mensen die om allerlei verschillende redenen daar aan tafel zaten, hartverwarmend. Complimenten hiervoor aan de ondernemers in de binnenstad, BIZ binnenstad, Citymanagement, het Designer Outlet Roermond, en ja, ook aan de gemeente. 

En dan toch nog even over de jaarwisseling zelf, die over het algemeen zoals men dat zegt in Limburg, rustig verliep, maar helder is wel dat de vuurwerkdiscussie volop de aandacht heeft. Een discussie die landelijk, maar ook provinciaal en lokaal onderwerp van gesprek is. Ook in Roermond is de laatste jaren vaker gesproken over het voorkomen van overlast door legaal en illegaal vuurwerk. Vanuit Limburg zullen burgemeesters onder leiding van collega Annemarie Penn-te Strake uit Maastricht een gezamenlijk standpunt bepalen. Wat mij betreft maken we daarbij onderscheid tussen het gebruik van vuurwerk op zichzelf en het misbruik door verkeerd gedrag. Twee zaken die nu vaak door elkaar lopen.

Niet direct vuurwerk gerelateerd, maar wel een gebeurtenis tijdens oudjaar: de brandstichting in jongerencentrum Gotscha!. Onnodig en een enorme teleurstelling voor alle jongeren die er graag komen en al die vrijwilligers die zich met ziel en zaligheid hiervoor inzetten. Het hoe en wat bezien we op dit moment nader.

Dames en heren, voor ons ligt een heel nieuw jaar, waarin we samen met inwoners, vertegenwoordigers van verenigingen en instellingen, ondernemers, leden van de gemeenteraad, het college, en onze medewerkers de schouders zetten onder ons mooie, uitdagende, enerverende en soms complex Roermond, maar bovenal us Remunj! 

In de voorbeelden die ik net heb aangehaald, komt het woord samen veel voor. Samen kun je meer. Samen kom je verder. Sjiek gezegd: in Roermond hechten we aan de inclusieve samenleving. Die term mag geen uitgekauwd begrip worden, een lege huls of een modewoord. Iedereen doet mee in Roermond betekent dat we op allerlei manieren inzetten op verbinding. Dat vraagt iets van iedereen. Het vraagt om voorwaarden als respect en tolerantie, waarvan we weten dat we daar allemaal voor zijn, maar dat in de praktijk het naleven ervan helaas niet altijd vanzelf gaat. De inclusieve samenleving is een wens, een beeld waar we naar toe willen, en tegelijk een uitgangspunt. Maar vooralsnog is er werk aan de winkel. De inclusieve samenleving wordt gedragen door kleine gebaren, zoals elkaar een handje helpen, iets aardigs voor iemand doen, iemand ergens bij betrekken. Maar het vraagt ook om bestuurlijke kaders die de inclusieve samenleving stimuleren en verder brengen.

Dames en heren,

Het jaar 2020 is al bijzonder als je het geschreven ziet staan. Het derde decennium van deze eeuw zijn we ingegaan. Het is dat 02-02-2020 op en zondag valt, anders zou het een veel gereserveerde trouwdag zijn.

Voor ons, in Roermond is 2020 op tal van manieren een belangrijk jaar. Om maar even heel dicht bij huis te blijven: in 2020 werken we in onze gemeentelijke organisatie aan de doorontwikkeling naar een organisatiemodel dat past bij een moderne,  toekomstbestendige gemeente. Daarmee zetten we een krachtige stap vooruit om de Roermondse samenleving ook in de toekomst optimaal te kunnen bedienen. En om het maar duidelijk te zeggen: tijdens de verbouwing blijft de winkel open. Dat is snel gezegd, maar het vraagt echt veel van onze medewerkers en daar wil ik ze vanaf deze plaats voor bedanken.

Want het jaar 2020 wordt alles behalve een rustig jaar. Er staat veel op stapel. En u als inwoner van deze stad, gaat daar ook veel van merken. Uiteraard omdat u de nodige evenementen gaat meemaken die voor iedereen toegankelijk zijn en bijna in alle gevallen, gratis. Ik kom daar straks nog even op terug.

Maar daarnaast wordt er in onze stad hard gewerkt om de stad mooi te houden of mooier te maken. In de Toekomstvisie gaf de stad aan dat het historische karakter van de stad waardevol is en nog verder zou moeten worden versterkt. Daar zijn we druk mee bezig. Waar het om de levendigheid en aantrekkelijkheid van onze binnenstad gaat, hebben we in 2019 en gaan we in 2020 verder met het versterken van een compleet en compact centrum, waar niet alleen ruimte is voor retail, maar waar een veelheid aan voorzieningen en activiteiten elkaar versterken. Met het programma Vitale Stad hebben we de leegstand kunnen aanpakken. De commerciële leegstand werd in het afgelopen jaar met meer dan 7.000 m2 verminderd. En natuurlijk blijven we ook in 2020 werken aan een aantrekkelijk en toekomstbestendig vestigingsklimaat door duurzaam te investeren en we ondersteunen startende ondernemers. Daar zien we inmiddels mooie voorbeelden van. 

Maar ook waar het om de fysieke kant van ons historische en monumentale karakter gaat is versterking gaande: de rijks- en gemeentelijke monumenten en de beschermde stads- en dorpsgezichten van Roermond worden meer zichtbaar gemaakt voor publiek. En we werken ook aan eigentijdse vertalingen van onze rijke cultuur: Roermond brengt kunst en cultuur naar de mensen toe: ‘street art’ in de openbare ruimte wordt gestimuleerd. Cultuur brengt sfeer en levendigheid en geeft betekenis en vorm aan de samenleving. Daar zijn we trots op en dat dragen we ook meer en meer uit.  En in een samenleving die divers is, en waar nieuwe culturen thuis zijn, is cultuur ook een verbindende factor in de samenleving. Daar zetten we actief op in. 

Als we Roermond een stad willen laten zijn waarin iedereen zich goed kan voelen, dan moeten we oog hebben voor de ontwikkeling van de generaties in onze stad. Zo zien we dat we steeds ouder worden -  het aantal 60-jarige bruidsparen stijgt elk jaar om maar eens een voorbeeldje te noemen - en dat we steeds langer thuis wonen. Tegelijk zien we ook dat niet iedereen die hoge leeftijd bereikt in een goede gezondheid. Daar moeten we onze samenleving dus ook op inrichten. Een voorbeeld van die aanpak is dat we in 2020 inzetten op de doorontwikkeling van dementievriendelijk Roermond naar seniorvriendelijk Roermond. Daarmee wordt onze samenleving voor de oudste generatie toekomst-bestendiger en daarmee ook voor ons allemaal.  

Bij toekomstbestendigheid of visie op de toekomst, hoort ook oog hebben voor ontwikkelingen die verder reiken dan de fysieke grenzen van onze stad. Roermond ligt niet op een eiland, we zijn deel van een veel groter geheel. Vanochtend zag ik satellietbeelden van Australië, bijna overal branden. Nauwelijks te bevatten qua schaal en impact. Het mag duidelijk zijn dat we een mondiale opgave hebben als het gaat om het klimaat, en hoe bescheiden ons stipje Roermond op de wereldkaart ook is, Roermond wil nadrukkelijk als duurzame gemeente te boek staan en zal daar in 2020 met energie mee bezig zijn. Bijvoorbeeld: Naast de vele initiatieven van bewoners zelf, heeft de gemeente met haar samenwerkingspartners de eerste stappen gezet voor een warmtenet: Slim Energienet Roermond. En we werken samen met Limburgse gemeenten om de klimaatdoelstellingen van 2030 en 2050 te halen. 

Dames en heren, het inrichten van de toekomst van onze stad is elke dag gaande. Het beter inrichten van de stad hoort daar bij. Zoals werken aan een grotere verkeersveiligheid. We ronden daartoe in 2020 het verkeersveiligheidsplan af. We willen een veilige omgeving creëren voor iedereen die elke dag in Roermond aan het verkeer deelneemt, en in het bijzonder de fietsers en voetgangers, de kwetsbare groepen in het verkeer. 
En over verkeer gesproken: in 2020 gaat het busstation letterlijk op de schop. Betere bereikbaarheid, is een fysieke vertaling van verbinding. Beter toegankelijk, beter te bereiken, beter dus. We hopen dat dit het begin zal zijn van meer ontwikkelingen en dat het gebruik van openbaar vervoer er makkelijker en beter van wordt.

De inrichting van onze toekomstbestendige stad gaat dus voort. Er wordt gebouwd op veel manieren en op veel terreinen. Maar ook letterlijk. In 2019 hebben we met Roerdelta belangrijke stappen voorwaarts gezet, die aansluiten bij de geest van deze tijd. Het nieuwe Roerdelta is een belangrijk en beeldbepalend nieuw deel binnenstedelijke ontwikkeling. Daar zijn we ons van bewust: het moet goed worden. In 2019 is het programma van eisen voor fase 2 vastgesteld en wordt hard gewerkt om knopen door te hakken richting fase 3.  Daarmee kunnen we Roermond verder voorzien van woningen die onze nog steeds groeiende gemeenschap nodig heeft. 

Dames en heren, 

Een nieuwjaarstoespraak kan niet zonder rondgang langs gaande en op kortere termijn in te zetten ontwikkelingen. Die hebben we dan nu gehad. Op één onderdeel na. Het jaar 2020 wordt  buiten alles wat in een stad “gewoon” al omgaat, een heel bijzonder jaar voor Roermond. Het komend jaar, ik zei het al, gaan er veel evenementen plaatsvinden in onze stad. Voor wie niet in Roermond woont, werkt of zijn vrije tijd doorbrengt, weet niet wat deze uitspraak behelst. Roermond kent in een “gewoon” jaar, al heel veel evenementen. Ik zou zeggen: alles behalve een standaard gemiddelde.  We zijn al bekend om meerdere grote evenementen zoals het Solar Festival en de Sjtasiefestasie.  En in 2020 wacht ons een bijzondere editie van het Limburgs Bevrijdings-festival.

Maar met de viering van 75 jaar vrijheid, de komst van The Passion, de Maand van de Mystique (de Biënnale) en 800 jaar Munsterkerk is 2020 een evenementenjaar van formaat. We beginnen in februari met vastelaovend en na de ontvangst van alle Limburgse gemeentebesturen in november voor de jaarvergadering van de Vereniging Limburgse Gemeenten, is het zo december met wie weet wel weer een passage vol met kerstsfeer en een herdenking van de voettocht 30 december 1944. Maar om welk evenementen het dit jaar ook gaat: in alles speelt vrijheid een rol.

Je kunt geen vastelaovend vieren in een bezet land, het ontvangen van de Passion of het vieren van 800 jaar Munsterkerk kan alleen in een land waar mensen mogen geloven wat ze willen of niet willen geloven, en waar je mee kunt vieren ook als je anders denkt. Dat je kunst kunt maken en kunt laten zien, is vrij denken en vrij leven. Zo kostbaar en zo kwetsbaar tegelijk. Gedurende het hele jaar gaan we het thema vrijheid verbinden aan een campagne die gaat bijdragen onze maatschappelijke doelstellingen te realiseren.
De evenementen gaan voorbij, maar het rendement ervan hopen we nog lang te mogen zien. 

Dames en heren, 
U hebt in het stadhuis alvast kunnen genieten van een voorproefje van de evenementen van 2020. Maar ook kunt u, en dat zag u misschien al bij binnenkomst, in de Bestuurshal het gerestaureerde drieluik,…. het gebrandschilderde Schinderhannesraam in glas-in-lood bewonderen. Het is gemaakt door de bekende Roermondse glazenier en trots, Joep Nicolas. Het is door de Roermondse Stichting 1880 aangekocht ter gelegenheid van haar 50 jarig bestaan, en door Gino Vranken uit de Bakkerstraat gerestaureerd. Hij heeft het ook voorzien van een stellage en verlichting die alle facetten prachtig verlicht…. een kleurenexplosie voor jong en oud. Ik kan niet over dit raam vertellen zonder de naam van René Imkamp te noemen, de voorzitter van de Stichting 1880, die helaas begin november plotseling overleed. Maar ik weet zeker dat hij er heel trots op zou zijn dat dit raam vandaag hier als pronkstuk in onze hal staat. 
Het drieluik staat vandaag nog in de Bestuurshal en verhuist in de loop van de week naar de receptie in het Stadhuis waar het gedurende het hele jaar 2020 blijft staan. Langs deze weg wil ik het bestuur van de Roermondse Stichting 1880 hartelijk danken dat wij dit een jaar lang in bruikleen krijgen.

Dames en heren,

Voor ik ga afronden moet er nog iets anders afgerond worden.  Een stad als de onze, zo rijk aan historie en cultuur, heeft sinds enkele jaren een jeugd cultuurburgemeester. Het pad van de burgemeester en de jeugd cultuurburgemeester kruisen elkaar regelmatig. Als we herdenken en gedenken, als er bijzondere openingen zijn of belangrijke ontvangsten. Of als er iets te vieren is, zoals bij het bevrijdingsfestival. Vorig jaar tijdens de Nieuwjaarsontmoeting werd Pepijn Afman geïnstalleerd tot jeugd cultuurburgemeester van het jaar 2019. Pepijn was de opvolger van Hatice Alasu. Pepijn neemt nu – na een druk jaar – afscheid. Ik wil hem namens u allen hartelijk danken voor zijn inzet in het afgelopen jaar en in het bijzonder voor zijn leuke vlogs en blogs waarmee hij ons op een innovatieve wijze op de hoogte hield van zijn inspanningen. Pepijn, heel erg bedankt voor je inzet als jeugd cultuurburgemeester 2019! Je hebt het goed gedaan. Ik heb nog een klein presentje voor je, geheel passend binnen de gedragscodes voor burgemeesters.
Pepijn, ik hoop je nog vaak tegen te komen, en dat gaat in elk geval gebeuren bij de herdenking van onze bevrijding op 1 maart en het vieren van de vrijheid op 5 mei. Applaus! Helaas is er nog geen opvolger voor Pepijn. De ECI Cultuurfabriek, die zorgt voor de verkiezing, begeleiding van de jeugd cultuurburgemeester, is zich momenteel aan het beraden over een iets andere opzet van het ambt van jeugd cultuurburgemeester. We hopen hierover snel meer over te horen.

Dames en heren,

Over jonge talenten gesproken en de Stichting 1880: bij de feestelijke viering van het jubileum hoorde ik haar voor het eerst spelen. Ik was diep onder de indruk. En dat was met mij denk ik, iedereen. Ik wil haar graag aan u voorstellen: Huaya Gu uit Roermond. Ze is 11 jaar en zit in de ‘Jonge Talentenklas’ van het conservatorium in Maastricht.  Dames en heren mag ik nog even om stilte en aandacht vragen voor Huaya Gu die van de componist Telemann Fantasia 10 in D majeur ten gehore gaat brengen.
[muzikaal intermezzo]

Dames en heren,

Ik ga afsluiten en wil graag met u een toost uitbrengen. Laat 2020 een goed jaar zijn voor u en iedereen die u lief is.  Een wens die ik ook uitspreek namens de leden van de gemeenteraad, het college en de medewerkers van onze gemeente. Wij wensen u samen een vreedzaam, gelukkig, gezond en bovenal inclusief 2020.

Dank voor uw aandacht.

Uw Reactie
Uw Reactie